Kars'tan yükselen normalleşme rüzgarı Ermenistan seçimlerini etkiler mi?

Kars'tan yükselen normalleşme rüzgârı Ermenistan seçimlerini etkiler mi? Türkiye ile Ermenistan arasında 2021 yılında başlatılan normalleşme süreci, özel temsilciler düzeyinde yürütülen görüşmeler, üçüncü ülke vatandaşlarına sınırın açılmasına yönelik mutabakatlar, doğrudan hava kargo taşımacılığının başlatılması, Alican–Margara Sınır Kapısı'nın teknik incelemelere açılması ve Gümrü–Kars demiryolunun yeniden işler hale getirilmesine yönelik temaslarla son yıllarda önemli bir ivme kazandı. Bu sürecin devamı niteliğinde Türkiye'nin, Ermenistan ile doğrudan ticaretin başlatılması için gerekli hazırlıkların tamamlandığını resmen açıklaması Erivan'da memnuniyetle ve olumlu bir gelişme olarak karşılandı. Ermenistan yönetimi, iki ülke arasındaki ticaret yasağının kaldırılmasına yönelik bu adımı yalnızca ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi açısından değil, aynı zamanda karşılıklı güvenin güçlendirilmesi, bölgesel istikrarın desteklenmesi ve Güney Kafkasya'da yeni iş birliği imkanlarının önünün açılması bakımından da önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Erdoğan–Paşinyan hattında yeni temas… Ermenistan-Türkiye normalleşme sürecinin ivme kazandığı bir dönemde, iki ülke arasındaki üst düzey temaslar da dikkat çekiyor. Ermenistan Başbakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, Başbakan Nikol Paşinyan, Kurban Bayramı dolayısıyla Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı telefonla arayarak tebrik etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan da görüşmede Paşinyan’ın 51. yaş gününü kutladı. Taraflar, ikili ilişkilerde son dönemde kaydedilen ilerlemeleri değerlendirirken, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi kapsamında Ermenistan’a gerçekleştirdiği ziyaretin, diyalog ve normalleşme sürecine sağladığı katkının önemini vurguladı. Bu temaslar, Kars’ta gerçekleştirilen Türkiye–Ermenistan İş Dünyası Buluşması ile birlikte değerlendirildiğinde, iki ülke arasındaki  siyasi ve ekonomik ilişkilerin eş zamanlı olarak geliştirilmesine yönelik iradenin güçlendiğini ortaya koyuyor. Siyaset Türkiye–Ermenistan İş Dünyası Buluşmasına Kars ev sahipliği yaptı… Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı, Ermenistan Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) iş birliğinde, Kars Ticaret ve Sanayi Odası ev sahipliğinde ilimizde Türkiye–Ermenistan İş Dünyası Buluşması düzenlendi. Program kapsamında, Ermenistan’dan gelen yaklaşık 40 iş insanı ile Karslı iş insanları arasında ikili iş görüşmeleri (B2B) gerçekleştirildi. Ermenistan-Türkiye normalleşme süreci kapsamında ve iki ülke hükümetlerinin desteğiyle, 2 Haziran’da Ermeni iş dünyası temsilcileri Ermenistan-Türkiye kara sınırını geçerek Kars’a gitti ve Türkiyeli iş dünyası temsilcileriyle bir araya geldi. Görüşmede, her iki ülkenin iş çevreleri, Ermenistan ile Türkiye arasında doğrudan ticaretin başlaması için oluşan olumlu ortamı değerlendirdi. Katılımcılar, Türkiye’de Ermenistan ile doğrudan ticaretin başlamasına yönelik gerekli idari prosedürlerin tamamlanmasını memnuniyetle karşıladı. Özellikle ülkeler arasında ve Güney Kafkasya bölgesi üzerinden ulaşım bağlantılarının genişletilmesine ve lojistik güzergâhların sadeleştirilmesine önem verildi. Bilindiği gibi bu düzenleme sayesinde, iki ülke arasındaki yük taşımacılığında üçüncü bir ülke üzerinden transit geçiş yapılsa bile, yük belgelerinde nihai varış veya çıkış ülkesi olarak “Ermenistan/Türkiye” ibaresi kullanılabilecek. Görüşmede ayrıca, Ermeni ürünlerinin Ahılkelek–Kars Demiryolu Hattı’na erişiminin sağlanmasının önemi vurgulandı. Katılımcılar, bunun ikili ve bölgesel ticaret açısından yeni fırsatlar yaratacağını belirtti. Ermenistan Dışişleri Bakanı Danışmanı Hayk Darbinyan da yaptığı konuşmada, bu toplantının Ermenistan ile Türkiye arasındaki ilişkilerin normalleşmesi ve gelişen ikili ilişkiler sayesinde gerçekleştirildiğini söyledi. Türkiye Dışişleri Bakanlığı Kafkasya ve Orta Asya Genel Müdür Yardımcısı Ayşe Uzer de bugün Türkiye ile Ermenistan arasında tarihi bir eşiğe ve çok önemli bir ilke daha tanıklık ettiklerini ifade etti. Ani Harabeleri üzerine yaptığı keşifler, araştırmalar ve yayımladığı eserlerle, Kars'ın tarihî ve kültürel mirasının tanıtımına katkı sağlayan Vedat Akçayöz’ün ‘Yeni Keşiflerle Ani’ kitabı, Ermenistan Dışişleri Bakan Danışmanı Hayk Darbinyan'a, Kars Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Kadir Bozan tarafından hediye edildi.  Kars'tan bölgeye açılan kapı: Türkiye ve Ermenistan arasında yeni ekonomik ufuklar… Kars'ta gerçekleştirilen Türkiye–Ermenistan İş Dünyası Buluşması, iki ülke arasında uzun yıllardır kesintili şekilde devam eden normalleşme sürecinin ekonomik boyutunu güçlendirmesi açısından önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir. Türkiye açısından toplantı, Güney Kafkasya'da istikrarın desteklenmesi, bölgesel ticaret ağlarının geliştirilmesi ve Kars başta olmak üzere sınır illerinin ekonomik potansiyelinin artırılması bakımından stratejik değer taşımaktadır. Ayrıca Türkiye, Ermenistan ile ekonomik ilişkilerin gelişmesinin bölgesel ulaşım koridorlarının etkin kullanımına, lojistik bağlantıların güçlenmesine ve karşılıklı güven ortamının oluşmasına katkı sağlayacağını değerlendirmektedir. Ermenistan açısından ise Kars'ta düzenlenen buluşma, ülkenin dış dünyaya açılan ekonomik kanallarını çeşitlendirmesi, bölgesel ticaret ve yatırım imkanlarından daha fazla yararlanması ve uzun yıllardır kapalı olan Türkiye sınırının ekonomik etkilerini azaltması bakımından önem arz etmektedir. Ermeni iş dünyası, Türkiye ile doğrudan ticaret imkanlarının genişlemesinin maliyetleri düşüreceğini, yeni pazar fırsatları oluşturacağını ve ülkenin bölgesel ekonomik entegrasyonunu güçlendireceğini düşünmektedir. Bu nedenle Kars'taki toplantı, yalnızca iş dünyasının bir araya geldiği bir platform değil, aynı zamanda iki ülke arasındaki ekonomik diyaloğun kurumsallaşmasına yönelik önemli bir adım olarak görülmektedir. Ermenistan seçimleri öncesinde bilinmesi gerekenler… Ermenistan, 7 Haziran 2026 Pazar günü, genel seçime gidecek. Ermenistan siyasetindeki kutuplaşma, seçimlerde esas olarak iki ana kampın yarışacağını gösteriyor. İlk olarak, Başbakan Nikol Paşinyan liderliğindeki mevcut iktidar partisi, Sivil Sözleşme Partisi, idari kaynakları elinde bulundurması ve özellikle kırsal bölgelerdeki kemik kitlesi sayesinde hâlâ en güçlü aktörlerden biri konumunda. Muhalefet kanadında ise eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan liderliğindeki Ermenistan İttifakı, parlamentodaki en büyük muhalefet gücü olarak milliyetçi ve Rusya yanlısı seçmeni konsolide etmeye çalışıyor. Eski Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan ve eski istihbarat başkanı Artur Vanetsyan'ın çizgisini temsil eden Onurum Var İttifakı ise taşnaklar ve geleneksel sağ unsurlarla hareket eden bir diğer güçlü muhalefet odağı. Bunların yanı sıra, özellikle Tavuş bölgesindeki sınır belirleme süreçlerine tepki olarak ortaya çıkan ve Başpiskopos Bagrat Galstanyan liderliğindeki Vatan İçin Tavuş gibi hareketlerin arkasındaki siyasi oluşumlar, geleneksel muhalefetin ötesinde sağ ve milliyetçi oyları kendilerine çekme potansiyeline sahip. Siyaset ​Nikol Paşinyan'ın tekrar seçilmesi mümkün ancak önündeki süreç oldukça zorlu geçecek. Paşinyan'ın şansını belirleyen temel faktörlerin başında alternatifsizlik avantajı geliyor. Paşinyan'ın en büyük  siyasi kozu, kendi popülaritesinin yüksekliğinden ziyade, muhalefetteki eski liderlerin halk nezdindeki güvensizliğidir. Bu nedenle Ermeni seçmenlerin önemli bir kısmının, Paşinyan'a tepkili olsa bile eski rejimin geri dönmesinden endişe ettiği için mevcut yönetimi bir bakıma tercih ettikleri söylenebilir. Barış süreci ve sınır hassasiyeti sebebiyle, Azerbaycan ile yürütülen sınır belirleme çalışmaları ve kalıcı barış antlaşması süreci Paşinyan için riskler içeriyor. Eğer bu süreç halka istikrar ve güvenlik olarak sunulabilirse Paşinyan elini güçlendirir; ancak toprak kaybı veya taviz algısı güçlenirse milliyetçi dalga, oylarını ciddi şekilde eritebilir. Paşinyan için avantaj olan, Paşinyan yönetiminin Batı ile ilişkileri sıkılaştırma ve Rusya'ya olan bağımlılığı azaltma stratejisinin, özellikle genç ve şehirli seçmenden destek bulması. Özetle, halkta belirgin bir yorgunluk ve hayal kırıklığı olmasına rağmen, muhalefet, halkın çoğunluğunu peşinden sürükleyecek yeni bir lider çıkaramadığı müddetçe Paşinyan'ın seçimlerden yeniden başarıyla çıkma olasılığı çok yüksek. Moskova Paşinyan'ı neden istemiyor? Batılı gizli servis raporlarına göre Rusya, Ermenistan'da Paşinyan'ın yeniden seçilmesini engellemek için gizli operasyonlar yürütüyor. Bunların arasında dezenformasyon kampanyaları kadar Rusya'da yaşayan Ermenilerin seçim için uçakla Ermenistan'a taşınması da yer alıyor. Bu iddiaların merkezinde, Başbakan Nikol Paşinyan'ın son yıllarda izlediği Batı yanlısı dış  politika yer alıyor. Reuters'ın Batılı istihbarat kaynaklarına dayandırdığı haberine göre; Moskova, Paşinyan'ın yeniden seçilmesi halinde Ermenistan'ın Avrupa Birliği ve ABD ile bütünleşme sürecinin kalıcı hâle geleceğinden endişe ediyor. Bu nedenle Rusya'nın, dezenformasyon kampanyalarından sosyal medya operasyonlarına, Kremlin yanlısı adayların desteklenmesinden Rusya'da yaşayan Ermeni seçmenlerin organize şekilde Ermenistan'a taşınmasına kadar çeşitli yöntemlerle seçim sürecini etkilemeye çalıştığı öne sürülüyor. Hatta bazı istihbarat kaynakları, Rusya'da yaşayan on binlerce Ermeni seçmenin seçimlerde oy kullanmak üzere Ermenistan'a taşınmasının planlandığını iddia ediyor. Moskova'nın Paşinyan'dan rahatsız olmasının temel nedenleri arasında Ermenistan'ın Rusya liderliğindeki Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü içindeki faaliyetlerini askıya alması, Avrupa Birliği üyelik sürecini başlatması, ABD ile stratejik ortaklık anlaşmaları imzalaması ve Azerbaycan ile yürütülen barış görüşmelerinde Rusya'nın geleneksel arabuluculuk rolünü zayıflatacak yeni ulaşım ve ticaret koridorlarına destek vermesi bulunuyor. Kremlin, Güney Kafkasya'yı tarihsel nüfuz alanı olarak gördüğünden, Ermenistan'ın Batı eksenine kaymasını yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, bölgesel güç dengeleri bakımından da stratejik bir kayıp olarak değerlendiriyor. Ayrıca Avrupa merkezli araştırma kuruluşları ve medya organları, seçimler öncesinde Paşinyan'ı hedef alan yüzlerce sahte video, bot hesap ve dezenformasyon ağının devreye sokulduğunu, bu operasyonların önemli bölümünün Kremlin bağlantılı yapılarla ilişkilendirildiğini belirtiyor. Bu kampanyaların temel amacı, Paşinyan'ın kamuoyundaki desteğini azaltmak ve Ermenistan'ın Batı yönelimini durdurmak olarak gösteriliyor. Bu tabloya bakıldığında, Moskova'nın asıl kaygısının Paşinyan'ın şahsından ziyade, onun temsil ettiği “Rusya'dan uzaklaşan ve Batı'ya yaklaşan Ermenistan” politikası olduğu söylenebilir. Rusya açısından mesele bir hükümet değişikliğinden çok, Güney Kafkasya'daki nüfuzunun korunması meselesidir. 2026 Ermenistan seçimlerinde Türkiye'nin tercihi ne olabilir? Türkiye’nin Ermenistan seçimlerine yönelik yaklaşımı, resmi olarak iç işlerine karışmama ilkesine dayansa da Ankara’nın bölgesel çıkarları, Güney Kafkasya’nın istikrarı ve Azerbaycan ile olan stratejik ittifakı doğrultusunda arka planda net bir tercihi bulunmaktadır. Ankara'nın mevcut siyasi aktörlere bakışı ve bu seçimlerden beklentileri şu şekildedir. Siyaset ​Türkiye, açık bir deklarasyon yapmasa da mevcut Başbakan Nikol Paşinyan’ın iktidarda kalmasını rasyonel ve tercih edilebilir bulmaktadır. Bunun temel gerekçelerinin başında normalleşme sürecinin sürekliliği gelmektedir. Paşinyan, Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerin normalleşmesini dış politikasının merkezine koymuş durumdadır. Son dönemde Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Paşinyan arasında doğrudan telefon diplomasisinin yürümesi, iki ülke iş insanlarının bir araya gelmesi ve doğrudan ticaret adımlarının atılması bu diyalog zemininin sonucudur. Paşinyan’ın seçilmesi, bu sürecin kesintiye uğramadan devam etmesi anlamına gelmektedir. Bir diğer gerekçe ise barış antlaşması ve sınır belirleme sürecidir. Paşinyan, iç kamuoyundaki tüm milliyetçi baskılara ve protestolara rağmen Azerbaycan ile sınır belirleme çalışmalarını sürdürmekte ve kalıcı bir barış antlaşması imzalamak istemektedir. Türkiye için Kafkasya’da kalıcı barışın yolu Bakü-Yerevan hattından geçtiği için, bu iradeyi gösteren bir liderin iş başında kalması kritik önemdedir. Ayrıca Paşinyan yönetimi, bölgedeki ulaşım ve lojistik hatlarının açılmasına daha sıcak bakmaktadır. Bu durum, Türkiye’nin Orta Asya ve Hazar havzasına açılım stratejileriyle doğrudan örtüşmektedir. ​Buna karşın Türkiye; Robert Koçaryan, Serj Sarkisyan veya kilise destekli radikal milliyetçi blokların kazanmasını kesinlikle istemeyecektir. Bunun en büyük nedeni, söylem ve politika farkıdır. Ermeni muhalefeti, Paşinyan’ı taviz vermekle ve vatan hainliğiyle suçlamakta, seçim meydanlarında Türkiye ve Azerbaycan karşıtı, rövanşist bir dil kullanmaktadır. Muhalefetin iktidara gelmesi, Azerbaycan ile yürütülen barış müzakerelerinin durması, sınır belirleme protokollerinin askıya alınması ve Türkiye ile başlayan normalleşme adımlarının tamamen çöpe atılması riskini doğurmaktadır. Bu durum da Güney Kafkasya'da istikrarsızlığın ve çatışma riskinin yeniden tırmanması anlamına gelmektedir. ​Özetle; Türkiye, Ermenistan’da demokratik süreçlerin işlemesini ve sandıktan bölgesel gerçekleri kabul eden, komşularıyla kavga yerine ekonomik ve diplomatik entegrasyonu seçen rasyonel bir yönetimin çıkmasını arzu etmektedir. Bu tanıma uyan ve mevcut statükoyu sürdürebilecek en belirgin aktör de Nikol Paşinyan ve partisi Sivil Sözleşme'dir. . Ömür Çelikdönmez, dikGAZETE.com омюр челикдёнмез, Дикгазете Seçilmiş Kaynakça https://ermenihaber.am/important/33090/ https://armenpress.am/en/article/1249443 https://armenpress.am/en/article/1251805 https://armenpress.am/en/article/1251507 https://www.facebook.com/share/r/1Jb1xRaTuv/ https://www.24saatgazetesi.com/ani-kasifi-vedat-akcayoz https://www.kha.com.tr/haber/ani-k-sifi-vedat-akcayoz_31074/ https://freepolicybriefs.org/2026/06/01/2026-elections-in-armenia/ https://jam-news.net/armenia-welcomes-turkey-move-to-lift-bilateral-trade-ban/ https://www.ft.com/content/a1ea2038-b4d7-4d94-bd02-bfb65d730f45?syn-25a6b1a6=1 https://www.mfa.am/hy/interviews-articles-and-comments/2026/05/13/Armenia_Turkiye/13954 https://arka.am/en/news/politics/armenia-and-turkey-discuss-restoration-of-gyumri-kars-railway/ https://en.armradio.am/2026/05/11/turkish-media-representatives-tour-gyumri-kars-railway-route/ https://www.agos.com.tr/tr/haber/rusya-10-bin-secmeni-ermenistan-a-tasiyacak-iddiasi-40659 https://www.commonspace.eu/news/kars-meeting-brings-together-business-people-armenia-and-turkiye https://en.armradio.am/2026/04/28/armenia-turkiye-hold-joint-meeting-on-reopening-gyumri-kars-railway/ https://apnews.com/article/russia-putin-pashinyan-eurasian-union-eu-1715de2e54a4be941a296c22b90dd209 https://www.agos.com.tr/tr/haber/ermeni-is-dunyasi-temsilcileri-siniri-gecerek-kars-ta-is-insanlari-ile-bulustu-40675 https://css.ethz.ch/en/center/CSS-news/2026/05/parliamentary-elections-in-armenia-a-potential-watershed-moment.html https://oc-media.org/leaked-russian-document-outlines-planned-anti-pashinyan-campaign-ahead-of-armenia-elections/ https://www.reuters.com/world/imported-voters-fake-websites-russias-covert-efforts-stop-armenias-pivot-west-2026-05-29/ https://arka.am/en/news/politics/armenian-and-turkish-deputy-foreign-ministers-discussed-strengthening-peace-and-cooperation/ https://armenianweekly.com/2026/03/17/armenia-alliance-names-robert-kocharyan-as-prime-ministerial-candidate-for-2026-elections/ https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/13/turkey-and-armenia-move-closer-to-direct-trade-links-in-sign-of-warming-ties https://www.euronews.com/my-europe/2026/05/20/pro-kremlin-actors-launch-large-scale-disinformation-campaign-targeting-armenias-elections