Sıcaklık artışı gölü sessizce çekiyor

ISPARTA — Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) 3 Eylül 2026 tarihli El Niño değerlendirmesi, Göller Bölgesi için asıl tehlikeyi yükselen sıcaklıkta ve göl buharlaşmasında gösteriyor. Sıcaklık artışı, Eğirdir, Beyşehir ve Burdur göllerinde su kaybını hızlandıracak; tarım, içme suyu ve göl ekosistemi üzerindeki baskı 2027’ye sarkacak. Dünya Meteoroloji Örgütü, El Niño’nun çok güçlü hale geldiğini ve Şubat 2027’ye kadar sürme olasılığının neredeyse yüzde 100 olduğunu açıkladı. Olay 2026 sonunda zirveye yaklaşacak, etkileri ise 2027 içine taşınacak. Örgütün aynı gün yayımladığı Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi’ne göre neredeyse tüm kara alanlarında mevsim normallerinin üzerinde sıcaklık olasılığı artmış durumda. Türkiye ve Akdeniz için en tutarlı sinyal de bu. Dünya Meteoroloji Örgütü İklim Tahmini Birimi Başkanı Dr. Wilfran Moufouma Okia, El Niño’nun Akdeniz’de tropikal kuşaktaki kadar doğrudan yağış şoku üretmeyebileceğini, buna karşılık normalin üstünde sıcaklık ihtimalinin belirgin biçimde yükseldiğini belirtti. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Eylül 2026 mevsimlik tahmininde de Batı Akdeniz’in iç kesimlerinde sıcaklığın mevsim normalinin üzerinde seyretmesi bekleniyor. Sıcak hava gölden suyu çekiyor Isparta–Davraz–Eğirdir hattında pratik sonuç net: hava ısındıkça göl yüzeyi ve tarım toprağı daha fazla su kaybediyor. Yağış düşse de düşmese de termometre yükselince buharlaşma artıyor. Eğirdir havzasındaki bilimsel çalışmalarda son 35 yılda göl yüzey buharlaşmasının belirgin yükseldiği; yağışa bakan SPI indeksinde uzun dönemli kuraklaşma eğiliminin zayıf, sıcaklık ve buharlaşmayı da ölçen SPEI indeksinde ise 12–24 aylık ölçekte anlamlı kuraklaşma olduğu görülüyor. Anlamı şu: bölgede Sıcaklık artınca su daha çabuk uçuyor, toprak daha çabuk kuruyor, sulama talebi büyüyor. Göller Bölgesi bu şoku boş bir rezervle karşılamıyor. 1990–2024 arasında Eğirdir’de yaklaşık 2,3 metre, Beyşehir’de 6,6 metre, Burdur’da 14,8 metre seviye kaybı ölçülmüş durumda. Eğirdir’de derinlik tarihsel olarak 16 metre bandından son yıllarda 3 metre civarına gerilemiş, Hoyran bağlantısının koptuğu dönemler yaşanmış. Sıcak yaz ve ılık ilkbahar, bu açık üzerine ek yük bindiriyor. Olumsuz etkiler zinciri Yerel uzman değerlendirmelerine göre 2026 sonu–2027 döneminde sıcaklık artışının Göller Bölgesi’nde yaratması beklenen başlıca zararlar şöyle: • Göl yüzeyinden buharlaşma hızlanacak, kot toparlanması zorlaşacak. • Tarımda su talebi artacak; aynı ürün için daha fazla sulama gerekecek. • Toprak nemi daha hızlı düşecek; meteorolojik yağış iyi gelse bile tarımsal kuraklık riski sürecek. • Karın erken erimesi veya yağmura dönmesi, göllere düzenli kış beslenmesi yerine kısa süreli akış getirebilecek. • Sığlaşan gölde su kalitesi, koku ve ekolojik baskı artabilecek. Dünya Meteoroloji Örgütü, tarımsal kuraklığın okyanus zirvesinden aylar sonra da sürebileceğini vurguluyor. Göller Bölgesi için bu gecikmeli etki 2027 ilkbahar ve yazıdır. Yani kış yağışı gelse bile asıl sınav, ısınan havada suyun göllerde tutulup tutulamayacağı olacak. Dünya Meteoroloji Örgütü Meteoroloji Genel Müdürlüğü de El Niño’nun tek başına kesin kış senaryosu üretmediğini belirtiyor. Yerel haberin özü buradan çıkıyor. 2027’nin küresel riski sıcaktır. Göller Bölgesi’nin yerel riski ise sıcaklığın, zaten gerilemiş göl bütçesini daha pahalı hale getirmesidir.