Yalım Halıcı’dan Bakan Yumaklı’ya Eğirdir Soruları “21 Milyar Hangi Projelere Harcanacak?”

Yeni Parti Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, Eğirdir Gölü’nün geleceğine ilişkin hazırlanan 2025–2030 Eğirdir Gölü Su Eylem Planı’nı TBMM gündemine taşıdı. Halıcı, yaklaşık 21 milyar TL’lik yatırımın hangi projelere aktarıldığını, bugüne kadar ne kadar harcama yapıldığını ve hedeflenen 150 milyon metreküplük su tasarrufunun ne kadarının gerçekleştiğini Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya sordu. Isparta’nın ve Türkiye’nin önemli doğal varlıklarından biri olan Eğirdir Gölü’nde yaşanan su kaybı ve ekolojik sorunlar, TBMM gündemine taşındı. Isparta Milletvekili Hikmet Yalım Halıcı, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle Meclis Başkanlığı’na yazılı soru önergesi verdi. Halıcı, Eğirdir Gölü’nün yalnızca bir göl ekosistemi olmadığını; tarımsal üretim, biyolojik çeşitlilik, içme ve kullanma suyu, turizm ve bölge ekonomisi açısından stratejik öneme sahip olduğunu vurguladı. GÖLÜN SU DURUMU CİDDİ TEHDİT ALTINDA Eğirdir Gölü’nün son yıllarda iklim değişikliği, yağış rejimindeki değişiklikler, kuraklık ve artan buharlaşmanın yanı sıra tarımsal sulama, yeraltı suyu kullanımı ve açık sulama sistemlerinden kaynaklanan su kayıpları nedeniyle ciddi baskı altında olduğunu belirten Halıcı, göldeki su kaybının yalnızca su seviyesindeki düşüş olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti. Halıcı, su seviyesindeki değişimin gölün su kalitesi, biyolojik çeşitliliği, tarımsal üretim, yeraltı ve yüzey suyu dengesi ile bölgenin ekonomik ve sosyal yapısı üzerinde çok boyutlu sonuçlar doğurduğunu ifade etti. 21 MİLYAR HANGİ PROJELERE HARCANACAK? Halıcı’nın soru önergesinde en dikkat çeken başlıklardan biri ise 2025–2030 Eğirdir Gölü Su Eylem Planı kapsamında öngörülen yaklaşık 21 milyar TL’lik yatırım oldu. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan plan kapsamında sulama sistemlerinin modernize edilmesi, su tasarrufu sağlanması, göl su seviyesinin yükseltilmesi ve su kalitesinin iyileştirilmesinin hedeflendiğini hatırlatan Halıcı, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin ayrıntıların kamuoyuna açıklanmasını istedi. SON 10 YILDA GÖLDEN NE KADAR SU ÇEKİLDİ? Soru önergesinde Eğirdir Gölü’nden tarımsal sulama, içme-kullanma suyu ve diğer amaçlarla çekilen su miktarlarının da açıklanması istendi. Halıcı, bu kapsamda son 10 yıllık su çekim miktarlarının yıllar itibarıyla kamuoyuna açıklanmasını talep etti. Ayrıca açık sulama sistemlerinin kapalı sisteme dönüştürülmesinde bugüne kadar kaç hektarlık alanın tamamlandığını soran Halıcı, 2026–2030 yılları arasındaki yıllık dönüşüm hedeflerinin de açıklanmasını istedi. YERALTI SULARI VE KAÇAK KUYULAR GÜNDEMDE Halıcı’nın önergesinde Eğirdir Gölü havzasındaki yeraltı suyu kullanımı da yer aldı. Havzada bulunan yeraltı suyu kuyularının sayısını soran Halıcı, bunların kaçının ruhsatlı, kaçının ruhsatsız olduğunun açıklanmasını istedi. Halıcı ayrıca kaçak kuyuların tespit edilmesi ve kapatılmasına yönelik herhangi bir çalışma yürütülüp yürütülmediğini Bakan Yumaklı’ya sordu. YAPAY ZEKA DESTEKLİ SİSTEM VE “EĞİRDİR GÖLÜ İZLEME SİSTEMİ” SORUSU Halıcı, Eylem Planı kapsamında açıklanan yapay zeka destekli su yönetim sisteminin faaliyete geçip geçmediğini de Bakan Yumaklı’ya sordu. Sistemin çalışmaya başlaması halinde hangi verilerin sisteme aktarıldığının ve üretilen sonuçların kamuoyuyla paylaşılıp paylaşılmadığının açıklanmasını isteyen Halıcı, ayrıca Eğirdir Gölü için kamuya açık bir “Eğirdir Gölü İzleme Sistemi” kurulup kurulmayacağını gündeme getirdi. Halıcı, böyle bir sistem aracılığıyla gölün su seviyesi, su kalitesi, yatırımlar, harcamalar ve Eylem Planı’ndaki hedeflerin gerçekleşme oranlarının düzenli olarak kamuoyuyla paylaşılmasını istedi. Yalım Halıcı’nın önergesinde yer alan sorular şu şekilde; 2025–2030 Eğirdir Gölü Su Eylem Planı kapsamında öngörülen yaklaşık 21 milyar TL’lik yatırımın proje bazında dağılımı nedir? Planın başlangıcından bugüne kadar hangi projeler tamamlanmış, hangileri ihale edilmiş, hangilerinin yapımına başlanmış ve bu çalışmalar için toplam ne kadar harcama yapılmıştır? Eğirdir Gölü’nden tarımsal sulama, içme-kullanma suyu ve diğer amaçlarla yıllık olarak ne kadar su çekilmektedir? Bu miktarların son 10 yıllık seyri nedir? Açık sulama sistemlerinin kapalı sisteme dönüştürülmesinde bugüne kadar kaç hektarlık alan tamamlanmıştır? 2026, 2027, 2028, 2029 ve 2030 yılları için yıllık dönüşüm hedefleri nelerdir? Eylem Planında öngörülen yıllık 150 milyon metreküp su tasarrufunun ne kadarı bugüne kadar fiilen sağlanmıştır? Bu tasarruf hangi yöntemle ölçülmektedir? Eğirdir Gölü’nün yıllar itibarıyla su seviyesi, yüzey alanı ve kullanılabilir su hacminde meydana gelen değişim nedir? Bunlar kamuoyuyla paylaşılacak mıdır? Göl havzasındaki yeraltı suyu kuyularının sayısı kaçtır? Bunların kaçı ruhsatlı, kaçı ruhsatsızdır? Kaçak kuyuların tespit ve kapatılmasına ilişkin yürütülen çalışma bulunmakta mıdır? Gölün su kalitesi hangi noktalarda ve hangi sıklıkta ölçülmektedir? Son beş yılda gölün azot, fosfor, çözünmüş oksijen ve kirlilik göstergelerinde nasıl bir değişim meydana gelmiştir? Eylem Planında açıklanan yapay zeka destekli su yönetim sistemi faaliyete geçmiş midir? Geçmiş ise hangi veriler sisteme aktarılmakta ve sistemin ürettiği sonuçlar kamuoyuyla paylaşılmakta mıdır? Eğirdir Gölü için su seviyesi, su kalitesi, yatırımlar, harcamalar ve eylem planındaki hedeflerin gerçekleşme oranlarının düzenli olarak yayımlanacağı kamuya açık bir Eğirdir Gölü İzleme Sistemi kurulması planlanmakta mıdır? Varsa bunlar nelerdir?